Zoeken


Kunsthistorische ontdekking: PDF Afdrukken E-mailadres
zaterdag 04 november 2017 09:07

NIJMEGEN - Kunsthistorische ontdekking: Zelfportret van Herman Maelwael uit 1394, oudste zelfportret van een Nederlandse kunstenaar? De baanbrekende expositie over Johan Maelwael in het Rijksmuseum (tot 7 januari 2018) levert nieuwe inzichten op. Johan Maelwael, tot op heden bij het grote publiek volslagen onbekend, is de eerste Nederlandse schilder van naam die internationaal doorbrak. Aan de Nederlandse kunstgeschiedenis wordt een hoofdstuk toegevoegd, dat voorafgaat aan de Van Eycks: de leden van de kunstenaarsdynastie Maelwael-Van Limburg uit Nijmegen zijn de grondleggers van de Nederlandse schilderkunst. Deze tentoonstelling zorgt voor meer ontdekkingen. In het getoonde Wapenboek Gelre (1394-1402) heeft de kunstenaar, Herman Maelwael, een Nijmeegse oom van Johan Maelwael, zichzelf afgebeeld en daarmee het eerste zelfportret van een Nederlandse kunstenaar vervaardigd.


TV-uitzending: Op maandag 6 november is het Wapenboek Gelre te zien bij Omroep Gelderland. In het historische televisieprogramma Ridders van Gelre komt de culturele bloeitijd van de Gelre opnieuw tot leven. De Ridders bezoeken de Maelwael tentoonstelling in het Rijksmuseum. De aflevering wordt uitgezonden om 17.20 en daarna elk uur herhaald

Zelfportret: Het fameuze Wapenboek Gelre is het meest complete overzicht van de Europese ridderschap aan het einde van de veertiende eeuw en daarmee het belangrijkste armoriaal van zijn tijd. De zeer bereisde Gelderse hertog Willem I – hij bezocht Litouwen, Jeruzalem, Praag, Parijs, Londen en Venetië - gaf opdracht voor dit boek. Naast meer dan 1700 heraldische wapens bevat het wapenboek op de openingspagina een bijzondere tekening: de Keizer- en keurvorstentekening. Deze wordt door deskundigen al heel lang toegeschreven aan Herman Maelwael. Sinds de 19e eeuw wordt gedacht dat op deze tekening de verkiezing van de keizer van het Heilige Roomse Rijk, Karel IV, is te zien. Hij vertegenwoordigde het opperste gezag in Europa en wordt op de tekening omringd door zes keurvorsten en nog een persoon. Die persoon is een heraut en waarschijnlijk de tekenaar zelf, omdat hij toentertijd een dubbelrol vervulde als part-time heraut. Dan zou Herman Maelwael zichzelf in ca. 1394 hebben getekend.    

De Keizer en Gelretekening: André Stufkens en Clemens Verhoeven van de Nijmeegse Stichting Gebroeders van Limburg ontdekten dit in de zomer van 2017. Zij vonden ook een geheel andere betekenis van de tekening. Deze laat niet de verkiezing van de keizer zien, maar de belangrijkste gebeurtenis uit het leven van de Gelderse vorst: de beleningsceremonie van 1377. Op dat moment komt de oude keizer Karel IV speciaal naar het hertogdom toe om de toen veertienjarige Willem I het hertogdom Gelre te belenen. Sindsdien noemen zij deze tekening de Keizer en Gelretekening. Zij hebben dit nu gepubliceerd in het boek Johan Maelwael en de gebroeders Van Limburg. Grondleggers  van de Nederlandse schilderkunst. De wetenschappelijke onderbouwing verschijnt begin december in de Engelstalige, internationale uitgave van de Maelwael Van Limburg Studies. Aan deze reeks werken bekende kunsthistorici mee, zoals Jos Koldeweij, Pieter Roelofs, Patricia Stirnemann en Eberhard König.

Kunsthistorisch belang: Het Wapenboek Gelre en de werkplaats van de familie Maelwael-Van Limburg zijn volgens kunsthistorici het doorslaggevende bewijs dat Gelre de bakermat van de Nederlandse schilderkunst is. De Keizer en Gelretekening bevestigt deze stelling. De wijze waarop de Keizer in al zijn waardigheid op zijn troon is weergegeven past in een eeuwenoude traditie van keizerbeelden, zoals deze ook in de keizerstad Nijmegen bekend was. Anderzijds is de visie van Herman Maelwael juist totaal vernieuwend, omdat de keizer heel menselijk en zelfs kwetsbaar is weergegeven. Karel IV was 62 jaar, had last van jicht, de lange reis vanuit Praag naar het Westen en de vele plichtplegingen hadden hem uitgeput. Dat sterke realisme getuigt van een geheel nieuwe visie en zou kenmerkend worden voor de Nederlandse kunsternaarstraditie met bekende namen als Van Eyck, Vermeer en Rembrandt.

Boeken: Johan Maelwael en de gebroeders Van Limburg. Grondleggers  van de Nederlandse schilderkunst. Clemens Verhoeven en André Stufkens. Uitgeverij Vantilt, Nijmegen. ISBN 978 94 6004 339 0
€ 24,95  176 pagina’s

Maelwael Van Limburg Studies 1. Series editors: Jos Koldeweij en Pieter Roelofs; production editors: André Stufkens en Clemens Verhoeven. Uitgave: Brepols Publishers, Turnhout, Chicago, Thessaloniki. ISBN 978 2 503 57715 9 (verschijnt begin December 2017)
€ 125,- 208 pagina’s

 

Flits

KBO Beek ook in 2019 een rots in de branding voor u

De KBO Beek, de seniorenvereniging van Beek met ruim 400 leden is er ook in 2019 voor u als het gaat om belangenbehartiging van onder andere AOW, pensioenen, veiligheid, welzijn en wonen op landelijk, provinciaal, regionaal en gemeentelijk niveau....

Lees meer...
 
Fotoalbum

Foto's kunnen ook op Facebook bekeken worden!


 
Internet hosting

 


 
Inhetlaag.nl ook op


 
Omroep Berg en Dal

LIVE

 


 
Een bijzondere kersttentoonstelling in huismuseum de kleine Heilige Geest

GROESBEEK - Ook dit jaar kan men naast de vaste collectie in het huismuseum de kleine Heilige Geest genieten van de kersttaferelen zoals de 60 kerststallen uit vele werelddelen, waarvan een grote 100 jaar oud die  de hele serre in beslag neemt. Het afgelopen jaar is het museum uitgebreid met eeprachtige collectie. Het betreft uitbeeldingen van de vlucht naar Egypte.

Lees meer...
 
Remco Wildeman benoemt als griffiemedewerker in de gemeente Berg en Dal.